Αεροδρόμιο Κυθήρων, από το «πήρε τον δρόμο του» στις «καλένδες»
Αεροδρόμιο Κυθήρων, από το «πήρε τον δρόμο του» στις «καλένδες» Δώδεκα χρόνια ανακοινώσεων, μία εγκεκριμένη μελέτη σκοπιμότητας, μία χαμένη πίστωση και καμία οριστική μελέτη, το χρονικό ενός έργου που αποκαλύπτει το διοικητικό έλλειμμα και την αδυναμία των νησιωτικών υποδομών. Του Ζαχαρία Σουρή Δημοτικός Σύμβουλος Κυθήρων και Αντικυθήρων – Επικεφαλής της παράταξης «Όλοι Μαζί, Κύθηρα – Αντικύθηρα» – Αντιπρόεδρος Δημοτικής Επιτροπής – Εκπρόσωπος Δημοτικής Κοινότητας Καραβά. 06 Σεπτεμβρίου 2026 Στα δημόσια έργα οι λέξεις έχουν βάρος. Το «ζητήσαμε» δεν σημαίνει «εξασφαλίσαμε», το «προωθείται» δεν σημαίνει «δημοπρατείται» και μια μελέτη σκοπιμότητας δεν είναι οριστική μελέτη. Ούτε η εγγραφή μιας πίστωσης ισοδυναμεί με χρηματοδοτημένο έργο, ούτε μια ομόφωνη πολιτική απόφαση με σύμβαση κατασκευής. Όταν όλα αυτά παρουσιάζονται σαν να είναι το ίδιο, η ενημέρωση γεννά προσδοκίες και οι προσδοκίες, όταν διαψεύδονται ξανά και ξανά, καταλήγουν σε δυσπιστία. Η επέκταση του διαδρόμου του Κρατικού Αερολιμένα Κυθήρων «Αλέξανδρος Αριστοτέλους Ωνάσης» είναι ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα. Πρόκειται για μια κρίσιμη υποδομή του νησιού, η οποία εδώ και δώδεκα χρόνια μετακινείται από φορέα σε φορέα, σκοντάφτει σε νέες προϋποθέσεις, επανεκκινεί και συνοδεύεται από διαδοχικές δημόσιες διαβεβαιώσεις. Το αποτέλεσμα, όμως, παραμένει το ίδιο, στον επίσημο αεροναυτικό χάρτη που τέθηκε σε ισχύ στις 11 Ιουνίου 2026, ο διάδρομος 02/20 εξακολουθεί να καταγράφεται με μήκος 1.461 μέτρα και πλάτος 30 μέτρα. Κανείς δεν αμφισβητεί ότι το έργο είναι αναγκαίο. Η τοπική κοινωνία, οι παραγωγικοί φορείς και όλες οι δημοτικές παρατάξεις έχουν επανειλημμένα ταχθεί υπέρ του. Το πραγματικό ερώτημα είναι πώς ένα έργο που το 2018 παρουσιαζόταν ότι «έχει πάρει τον δρόμο του» έφθασε, έξι χρόνια αργότερα, να χαρακτηρίζεται από τον ίδιο τον δήμαρχο ως υπόθεση παραπεμφθείσα «στις καλένδες» και, στο τέλος του 2025, ως ζήτημα που παραμένει «στη σφαίρα των υποσχέσεων». Η ιστορία δεν άρχισε το 2014. Σύμφωνα με το επίσημο ιστορικό που δημοσίευσε ο Δήμος Κυθήρων στις 21 Δεκεμβρίου 2017, είχε προηγηθεί τεχνική έκθεση το 2010. Η Περιφέρεια Αττικής είχε επίσης αποδεχθεί, κατόπιν αιτήματος της προηγούμενης δημοτικής διοίκησης, να χρηματοδοτήσει με 35.000 ευρώ τη μελέτη σκοπιμότητας και με 400.000 ευρώ τις πλήρεις τεχνικές και οικονομικές μελέτες και τα τεύχη δημοπράτησης. Τον Νοέμβριο του 2014 έγινε δημόσια ανάρτηση για την έκταση των 235 στρεμμάτων που συνδεόταν με την προτεινόμενη επέκταση και, τον Μάρτιο του 2015, η Νομική Υπηρεσία της Περιφέρειας αποφάνθηκε για τη διαχείριση της επίμαχης περιοχής από την Εγχώριο Περιουσία. Ήταν πραγματικά και χρήσιμα βήματα. Δεν ήταν, όμως, οριστικές μελέτες, περιβαλλοντική αδειοδότηση, χρηματοδότηση της κατασκευής ή δημοπράτηση του έργου. Τον Σεπτέμβριο του 2015 ο Δήμος ανακοίνωνε ότι «ξεκινά άμεσα» η μελέτη σκοπιμότητας, προϋπολογισμού 35.000 ευρώ, με την προϋπόθεση ότι θα εγκρινόταν πρώτα η σχετική προγραμματική σύμβαση από το Περιφερειακό Συμβούλιο. Η σύμβαση με τον ανάδοχο υπογράφηκε τελικά στις 19 Δεκεμβρίου 2017, μετά τον άγονο διαγωνισμό του 2016, την αλλαγή του θεσμικού πλαισίου για τις δημόσιες συμβάσεις και την επαναδημοπράτηση του 2017. Ο ίδιος ο Δήμος την είχε τότε περιγράψει, σωστά, ως «πρώτο, ουσιαστικό και πραγματικό βήμα», με συμβατική προθεσμία δώδεκα εβδομάδων. Η λέξη-κλειδί ήταν το «πρώτο». Το πρόβλημα ξεκίνησε όταν αυτό το πρώτο βήμα άρχισε να παρουσιάζεται σαν να είχε ήδη χαραχθεί ολόκληρη η διαδρομή. Στις 3 Μαΐου 2018 παρουσιάστηκαν τα ενδιάμεσα αποτελέσματα της μελέτης σκοπιμότητας. Η τεχνική πρόταση προέβλεπε διάδρομο συνολικού μήκους 1.800 μέτρων – 1.920 μέτρων μαζί με τα πρόσθετα τμήματα – ως τη μέγιστη τεχνικά εφικτή λύση κατά τους μελετητές. Στην ίδια ανακοίνωση αναφερόταν ότι μετά τη μελέτη σκοπιμότητας θα ακολουθούσαν οι πλήρεις τεχνικές μελέτες, για τις οποίες υπήρχε η πίστωση των 400.000 ευρώ. Η μελέτη υποβλήθηκε από την Περιφέρεια στην Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας στις 25 Μαΐου 2018 και εγκρίθηκε στις 7 Μαρτίου 2019. Στο διάστημα ανάμεσα στην υποβολή και την έγκριση ειπώθηκε η φράση που έμελλε να συνοδεύει την υπόθεση. Σε δημόσια ανάρτηση της παράταξης «Καινούργια Μέρα» στο Facebook, στις 7 Αυγούστου 2018, η επέκταση περιγράφηκε ως έργο «που έχει πάρει το δρόμο της». Εκείνη τη στιγμή υπήρχε μια μελέτη σκοπιμότητας που είχε υποβληθεί προς έγκριση. Δεν υπήρχαν εγκεκριμένες οριστικές μελέτες, τεύχη δημοπράτησης, ολοκληρωμένη περιβαλλοντική διαδικασία, εξασφαλισμένη χρηματοδότηση κατασκευής, διαγωνισμός ή σύμβαση έργου. Διοικητικά, το έργο βρισκόταν ακόμη στην αρχή της ωρίμανσής του. Επικοινωνιακά, εμφανιζόταν σαν να είχε μπει σε μη αναστρέψιμη πορεία. Η διαφορά αυτή δεν είναι λεπτομέρεια. Είναι ζήτημα λογοδοσίας. Όταν μια δημοτική αρχή παρουσιάζει μια ενδιάμεση μελετητική πράξη ως βέβαιη πορεία προς την κατασκευή, αναλαμβάνει και την υποχρέωση να εξηγήσει αργότερα πού ακριβώς σταμάτησε η διαδικασία, ποιος είχε την αρμοδιότητα, ποια προθεσμία χάθηκε και τι έκανε η ίδια για να αρθεί κάθε εμπόδιο. Το 2019 ο τόνος έγινε ακόμη πιο βέβαιος. Στις 6 Μαΐου, η προεκλογική ιστοσελίδα της «Καινούργιας Μέρας» ενέτασσε στην «ωρίμανση μεγάλων υποδομών» τη δημοπράτηση των πλήρων μελετών και χαρακτήριζε εξασφαλισμένη τη χρηματοδότηση των 400.000 ευρώ. Λίγες ημέρες αργότερα, στην κεντρική ομιλία του δημάρχου στις 24 Μαΐου 2019, η ολοκλήρωση όλων των μελετών τοποθετήθηκε, «με βάση τους χρόνους του κράτους», στο 2022-2023. Η πραγματική διοικητική εικόνα ήταν πολύ πιο δύσκολη. Η έγκριση της μελέτης σκοπιμότητας από την ΥΠΑ, στις 7 Μαρτίου 2019, συνοδεύτηκε από όρο που απαιτούσε περιβαλλοντική αδειοδότηση πριν από την ανάθεση των οριστικών μελετών. Ο Δήμος χαρακτήρισε αργότερα τον όρο αυτό ανεφάρμοστο και ανακοίνωσε ότι ζήτησε την απαλοιφή του με έγγραφα της 24ης Φεβρουαρίου και της 2ας Σεπτεμβρίου 2020. Εδώ φαίνεται και η βασική θεσμική αδυναμία του εγχειρήματος. Ένα έργο με τόσους εμπλεκόμενους – ΥΠΑ, Υπουργείο, Περιφέρεια, Δήμο, Εγχώριο Περιουσία και περιβαλλοντικές αρχές – δεν απέκτησε ποτέ έναν σαφή φορέα που να έχει την ευθύνη να κλείνει μία προς μία τις εκκρεμότητες, να συγκαλεί τους συναρμοδίους και να δεσμεύει ένα κοινό χρονοδιάγραμμα. Η αρμοδιότητα μοιράστηκε τόσο πολύ, ώστε στο τέλος κανείς δεν λογοδοτούσε για το συνολικό αποτέλεσμα. Αυτό εξηγεί σημαντικό μέρος της καθυστέρησης, δεν αναιρεί όμως τις προηγούμενες δημόσιες βεβαιότητες. Αντίθετα, δείχνει ότι τα χρονοδιαγράμματα ανακοινώθηκαν πριν εξασφαλιστεί η αναγκαία διοικητική αλληλουχία. Στις 20 Σεπτεμβρίου 2021, κατά την εκδήλωση για τα 50 χρόνια λειτουργίας του αεροδρομίου, ο δήμαρχος απέδωσε την καθυστέρηση σε «παράλογη και αδιανόητη γραφειοκρατία» και ζήτησε από τον διοικητή της ΥΠΑ να εξετάσουν το θέμα «ξανά από την αρχή», θυμίζοντας ότι η Περιφέρεια είχε δεσμεύσει 400.000 ευρώ «εδώ και χρόνια». Δυόμισι
«ΤΩΡΑ ΞΕΚΙΝΑ»; ΤΟΤΕ ΟΛΑ ΣΤΟ ΦΩΣ
Κύθηρα, Κυριακή 23 Αυγούστου 2026 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ «Όλοι Μαζί, Κύθηρα – Αντικύθηρα» «ΤΩΡΑ ΞΕΚΙΝΑ»; ΤΟΤΕ ΟΛΑ ΣΤΟ ΦΩΣ Η δημόσια ανάρτηση του Δημάρχου Κυθήρων δεν μπορεί να περάσει ασχολίαστη. Να ξεκαθαρίσουμε από την αρχή ότι δεν υπερασπιζόμαστε καμία ύβρη, κανέναν ψευδή ισχυρισμό και καμία συκοφαντία. Κάθε πολίτης, όπως και ο Δήμαρχος, έχει το αναφαίρετο δικαίωμα να προσφεύγει στη Δικαιοσύνη όταν θεωρεί ότι θίγεται. Άλλο, όμως, η νόμιμη προσφυγή στη Δικαιοσύνη και άλλο ο τρόπος με τον οποίο αυτή προαναγγέλλεται δημόσια. Άλλο η προστασία της προσωπικότητας και άλλο ένα δημόσιο τελεσίγραφο προς πολίτη να παρουσιαστεί στο δημαρχιακό γραφείο και να ζητήσει συγγνώμη, διαφορετικά να αρχίσει «να χάνει τον ύπνο του» και να έχει «δικαστήρια για την επόμενη δεκαετία». Ο αιρετός δεν καλεί πολίτες στο γραφείο του για απολογία. Η Δικαιοσύνη δεν πρέπει να μετατρέπεται σε φόβητρο, ούτε η θεσμική κριτική να αντιμετωπίζεται ως προσωπική εχθρότητα. Η υποβολή μιας τεκμηριωμένης αναφοράς από αιρετό προς τις αρμόδιες Αρχές αποτελεί μέρος του θεσμικού ελέγχου. Η αρχειοθέτηση μιας αναφοράς δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι αυτή ήταν ψευδής, ούτε μετατρέπει εκείνον που την υπέβαλε σε συκοφάντη. Το αν μια καταγγελία ήταν εν γνώσει ψευδής είναι ζήτημα που κρίνεται αποκλειστικά από τη Δικαιοσύνη. Αν υπάρχουν εν γνώσει ψευδείς καταγγελίες, να διερευνηθούν και να κριθούν αρμοδίως. Αν υπάρχουν βάσιμες αναφορές, να ελεγχθούν με την ίδια ακριβώς αυστηρότητα. Ενάντια στις ύβρεις και στις συκοφαντίες, από όπου κι αν προέρχονται και όποιον κι αν στοχεύουν. Ενάντια σε κάθε προσπάθεια μετατροπής της Δικαιοσύνης σε μέσο πολιτικού εκφοβισμού. Ενάντια σε κάθε καταχρηστική αξιοποίηση κρατικών ή ελεγκτικών μηχανισμών για την άσκηση πίεσης σε πολίτες. Ενάντια σε κάθε σύγχυση προσωπικών, συγγενικών ή συνεργατικών σχέσεων με την άσκηση δημόσιας και θεσμικής εξουσίας. Ενάντια στην καταχρηστική χρήση ανώνυμων ή ψευδώνυμων καταγγελιών με σκοπό την παρεμπόδιση νόμιμων εργασιών και πρωτοβουλιών στο νησί μας. Αφού, λοιπόν, ο Δήμαρχος δηλώνει ότι «τώρα ξεκινά», εμείς απαντάμε, ας ξεκινήσει. Αλλά ας ξεκινήσει από την αρχή και προς κάθε κατεύθυνση. Να ελεγχθούν από τις αρμόδιες Αρχές όλες οι συγκεκριμένες και τεκμηριωμένες αναφορές, καταγγελίες και παρεμβάσεις, ανεξάρτητα από το πρόσωπο που αφορούν. Να διασφαλιστεί ότι κανένας δημόσιος ή ελεγκτικός μηχανισμός δεν χρησιμοποιείται καταχρηστικά εις βάρος οποιουδήποτε πολίτη. Σε αυτή την προσπάθεια θα είμαστε όλοι μαζί. Και μαζί με τον Δήμαρχο. Όχι επιλεκτικά. Όχι μόνο για τους πολιτικούς αντιπάλους. Όχι μόνο για τις υποθέσεις στις οποίες ο Δήμαρχος εμφανίζεται ως θιγόμενος. Όλα στο φως. Και όσο πιο γρήγορα γίνεται. Χωρίς φωνές, ύβρεις και τελεσίγραφα. Με στοιχεία, έγγραφα και θεσμικό έλεγχο. Γιατί όποιος ζητά να βγουν όλα στο φως, πρέπει να είναι έτοιμος να σταθεί και ο ίδιος μέσα σε αυτό.